Woensdagavond = kijkavond

  • Elke woensdag, behalve op feestdagen en tijdens de kerstvakantie.

  • In juni, juli, augustus is er een aangepaste regeling. Laatste kijkavond in deze regeling: 21 augustus 2019 (dus geen kijkavond op woe 28 aug). 

  • Deuren open van 20u tot 22u. Wie na 22u nog binnen is kan blijven totdat de medewerkers afsluiten.

  • Geen reservatie nodig. Gratis toegang.


VOLGENDE KIJKAVONDEN

  • Woensdag 4 september

  • Woensdag 11 september

  • Woensdag 18 september

  • Woensdag 25 september

3D shows en interactieve consoles

In geval van bewolkt weer of regen kunt u om 20u30 een 3D-voorstelling bekijken in onze zaal Kepler. Keuze tussen: 'Reizen door de Ruimte', '1000 Meteoren & Kometen' en 'Galilei’s Bril'. Reserveren is niet nodig. Verder hebben we nog interactieve consoles rond deze thema's in zaal Maia, waar u zelf aan de slag kunt om allerlei animaties rond het zonnestelsel, hemelmechanica of ruimtevaart te ontdekken.

Historische en functionele telescopen

De grootste werkbare telescoop in één van de koepels van de Oude Sterrenwacht is een 228 mm (9-inch) f/11 refractor op een equatoriale monteringen dateert uit 1880! Deze telescoop is de oudste telescoop van Europa met een nog steeds functioneel volgsysteem.

In geval van heldere hemel richten we de telescopen op de hemel en kan u onder begeleiding van onze medewerkers zelf waarnemen.

Weerstation en panorama Gent

Bij de renovatie van de sterrenwacht werd besloten om het weerstation terug operationeel te maken.

Onze medewerkers geven u graag uitleg over de meettoestellen en over de weerkaarten.

Deze plek biedt ook een mooi panorama van Gent. Op weg naar boven bevindt zich ook de grootste oliebarometer ter wereld waarachter onze lift verborgen zit!


Volgende KIJKAVOND: Wat is er te zien op 4 september?


Zon:

  • De Zon gaat vandaag onder rond 20h20.

  • Als de hemel voldoende transparant is kunnen we vòòr zonsondergang de Zon bekijken met onze telescopen. De Zon bevindt zich momenteel in een fase van lage activiteit: we moeten wat geluk hebben om een zonnevlekje te zien te krijgen.

  • Ook in een periode van lage activiteit zijn er met de H-alpha kijker steeds wel enkele kleine protuberansen te zien: uitbarstingen van hete materie aan de rand van de Zon.

Maan:

  • De Maan is heel de avond te zien laag in het zuid-westen.

  • Het is ongeveer anderhalve dag vóór eerste kwartier: we zien de Maan bijna half verlicht aan haar 'rechter' zijde, de zijde die naar de Zon gekeerd is.

  • In de buurt van de terminator zien we de Zon opkomen op de Maan.

  • Fotogenieke plaatsen waar op de Maan deze avond de schaduwen snel veranderen zijn onder andere:

    • De drie grote naast elkaar liggende kraters Theophilus, Cyrillus en Catharina.

    • De merkwaardige krater Posidonius (als het ware 2 kraters in elkaar).

  • 20° oostelijk ('links') van de Maan staat op dezelfde hoogte aan de zuidelijke horizon de heldere planeet Jupiter.

  • Op de kijkavond van woensdag 9 oktober zien we een ster bedekt worden door de Maan: rond 23h10 verdwijnt de ster SAO 165032 achter de Maan. Een sterbedekking gebeurt niet geleidelijk; in een fractie van een seconde is de ster verdwenen: breng je eigen (verre-)kijker mee om dit samen met ons te observeren.

Jupiter:

  • De grootste planeet van ons Zonnestelsel is deze avond duidelijk te zien als het helderste object laag in het zuiden.

  • Aan de oostelijke kant van de planeet zien we Callisto, Ganymedes en Io, 3 heldere 'maantjes' (satellieten) van Jupiter.

  • Het vierde van deze zogenaamde Galileïsche maantjes, Europa, trekt in het begin van de avond over de planeet; probeer dit te zien in één van onze grote kijkers.

  • Om 21h19 eindigt de overgang van Europa, en zien we deze satelliet ook met een kleinere telescoop, dicht aan de westelijke rand van de planeet. Als je nadien af en toe een blik door een telescoop werpt, zal je merken hoe snel het maantje zich van de planeet verwijdert.

  • Enkele minuten later, vanaf 21h26, zien we de schaduw van Europa over de planeet trekken: Bekijk dit terug in een grotere kijker.

  • De Italiaan Galileo Galilei was de eerste wetenschapper die in de 16de eeuw over deze maantjes verslag uitbracht in zijn publicaties.

Saturnus:

  • De planeet met de ring, voor velen de meest fotogenieke planeet van ons zonnestelsel.

  • Saturnus staat laag in het zuiden (vanuit onze sterrenwacht gezien is dat richting Sint-Pietersplein).

  • De ringen van de planeet staan dit jaar wijd open. Tegen 2026 zullen we de ringen eerder als een dun lijntje te zien krijgen.

Het ISS - International Space Station

  • Bij het begin van een kijkavond zien we soms het heldere ISS overtrekken. Bij een vliegtuig zie je meestal één of meer signalisatielichten knipperen; het ISS zien we

  • echter als een heldere punt dat zich van West naar Oost verplaatst en gedurende een 5-tal minuten zichtbaar is.

  • De volgende zichtbare passage van het ISS tijdens een kijkavond op woensdag valt op 28 september 2019, tussen 21h08 en 21h13 ( 80° hoog noord) - de maximale helderheid van het ISS zal mag. -3,8 bedragen, helderder dan Jupiter ( -2.0).

Lichtende nachtwolken (in het Engels: NLC = NoctiLucent Clouds)

  • In deze periode van het jaar duikt de Zon 's nachts niet diep onder de horizon. Daardoor worden eventuele hoge ijle wolken in de stratosfeer nog beschenen door de zon, en

  • zijn dan zichtbaar 'bovenop' de sterren.

  • Deze NLC's waren bij voorbeeld prachtig te zien op de avond van 21 juni laatstleden.

Dubbelsterren:

  • In afwachting van een donkere hemel kunnen we reeds enkele mooie dubbelsterren bekijken. Eén van de bekendste dubbelsterren is Albireo in de Zwaan. Dit prachtige oranje-blauwe

  • koppel staat vandaag hoog aan de hemel.

  • Ook mooi zijn de 2 goudkleurige sterren van 61 Cyg ( schijnbare afstand 31 boogseconden).

  • De ster Mizar in de staart van de Grote Beer ( of de steel van het pannetje) bestaat uit 2 heldere witte sterren.

  • De ster gamma Delphini (het 'neusje' , niet van de zalm maar wel van de Dolfijn) is een geel-wit paar sterren (hoog in het zuid-oosten).

  • De ster Achird in Cassiopeia ( 24 Cas) heeft een lichtzwakke begeleider, die een bijna bruine kleur vertoont.

Bolhopen ('globular clusters' in het Engels)

  • Dit zijn bolvormige, compacte clusters van duizenden relatief oude sterren, die in een baan om onze eigen Melkweg roteren.

  • M.13 in Hercules, hoog in het zenit, is één van de bekendste en helderste bolhopen. Op een donkere plaats kan je deze bolhoop vinden met een verrekijker.

  • Eveneens in Hercules: M.92.

  • M.3 is eveneens een prachtig exemplaar, vandaag laag in het westen, rechts van de heldere ster Arcturus van het sterrenbeeld Boötes (de Ossenhoeder).

  • Ook M.5, halverwege Arcturus en Jupiter, is het bekijken zeker waard.

  • In het oosten komt het sterrenbeeld Pegasus op, waarin we gemakkelijk de bolhoop M.15 vinden.

  • De letter M staat voor de Franse wetenschapper Messier. Hij stelde een lijst samen van vrij heldere nevelachtige objecten aan de hemel. De 110 bezienswaardigheden van deze lijst zijn allen met een eenvoudige amateurtelescoop te vinden.

Open sterrenhopen

  • Deze clusters van relatief jonge sterren bevinden zich binnen ons eigen Melkwegstelsel.

  • Soms zie je tussen deze sterren nog sporen van de gaswolken waaruit deze sterren gevormd werden.

  • In het zuiden, 15° boven Saturnus, vinden we M.11, de zogenaamde 'Wild Ducks Cluster'.

  • M.39 vinden we hoog aan de hemel tussen de sterrenbeelden Zwaan en Cepheus.

  • In het noord-oosten, halverwege Cassiopeia en Perseus, in een 'druk' deel van de Melkweg, staat de heldere dubbel-cluster NGC.884 / NGC.869.

  • NGC staat voor New General Catalog . Het woord 'nieuw' moet je hier met een korrel zout nemen, de catalogus werd opgesteld rond 1890.

Planetaire nevels

  • In een fase naar het einde van haar loopbaan toe kan een ster via een explosie een deel van haar materie afstoten. Deze materie zien we als een schijf of ring rond de ster.

  • Soms is de ster zelf ook nog zichtbaar in het centrum van de ring. 

  • M.57 in de Lier, de zogenaamde 'ringnevel', is de meest bekende planetaire nevel, deze avond hoog aan de hemel, binnen de zogenaamde zomerdriehoek, gevormd door de heldere

  • sterren Wega (in de Lier), Deneb (in de Zwaan) en Altair (in de Arend).

  • Niet ringvormig maar minstens even indrukwekkend is de zogenaamde Halternevel M.27 in het sterrenbeeld Vulpeca ( een andere naam voor deze planetaire nevel is de 'Dumbbell

  • Nebula').

Extra-galactische stelsels:

  • Ver afgelegen equivalenten van onze eigen Melkweg. 

  • Via deze verre galaxieën hebben we een goed idee van hoe onze eigen Melkweg er kan uitzien. 

  • Het duo M.81 en M.82, ook wel 'Bode's stelsels' genoemd, vinden we 35° hoog in het noorden, in het sterrenbeeld Grote Beer. Bij lage vergroting kunnen we beide stelsels naast

  • elkaar zien in het oculair.

  • In het noord-westen, nabij de staart van de Grote Beer, staat M.51, de 'Whirlpool Galaxy'. Bij dit extra-galactische stelsel werden voor het eerst de karakteristieke spiraalvormige armen

  • waargenomen.

  • In de buurt van M.51 vinden we ook nog M.94.

  • In het oosten komt M.31 op, de zogenaamde grote Andromeda nevel.

Diffuse nevels:

  • ijle gaswolken die we kunnen zien door het zwakke licht dat ze zelf uitstralen of weerkaatsen van nabijgelegen sterren. Deze nevels bevinden zich momenteel laag in het zuiden, en

  • zijn, zeker in een stedelijke omgeving, moeilijk waarneembaar.

  • Deze lichtzwakke structuren bekijken we best naar het einde van de avond toe, wanneer de hemel voldoende donker is geworden ( alleen de dichtbij gelegen Orion nevel, M.42, kan je in de winter in alle omstandigheden makkelijk zien, ook met het blote oog).

  • De mooiste exemplaren van dit type nevels staan helaas laag in het zuiden, en zijn in de stedelijke omgeving van onze sterrenwacht niet gemakkelijk te bekijken.

  • M.17 - de Omega nevel in de Boogschutter.

  • M.8, de Lagoon nevel, laag in het zuiden halverwege Saturnus en Jupiter.

  • In de buurt van M.8 vinden we ook M.20, de Trifid nevel.